Bullet journal nedir, nasıl başlanır?

Bullet journal, görevleri, etkinlikleri ve notları tek bir defterde kısa, işaretli maddelerle tutmaya dayanan bir planlama yöntemidir. Ajanda, yapılacaklar listesi ve günlüğün işini aynı defterde görür; sayfalar önceden basılı gelmez, ihtiyaç oldukça kurulur.

Bullet journal nereden çıktı?

Yöntemi dijital ürün tasarımcısı Ryder Carroll geliştirdi. Carroll, yıllarca kendi defterinde kullandığı düzeni 2013'te bir web sitesiyle herkese açtı ve 2018'de The Bullet Journal Method adlı kitabında ayrıntılı anlattı. Resmî anlatım bulletjournal.com adresinde bulunur.

Bugün bullet journal denince akla renkli, süslü sayfalar gelebilir. Oysa yöntemin özü sadedir: hızlı yazmak, düzenli gözden geçirmek ve artık önemli olmayan işleri bırakmak. Süs, isteyenin eklediği bir zevktir; yöntemin parçası değildir.

Temel kavramlar

Hızlı kayıt

Her şey kısa maddelerle yazılır ve maddenin başındaki işaret türünü gösterir:

İşaret	Anlamı	Örnek
• (nokta)	Görev	• Kütüphaneye kitabı iade et
○ (daire)	Etkinlik	○ Saat 14.00 grup çalışması
– (tire)	Not	– Sınav konusuna 4. ünite de eklendi

Görevin durumu da aynı işaretin üzerinde gösterilir: biten görevin noktasına çarpı (×) konur, sonraki güne ya da aya taşınan görev ok (>) olur, gelecek kaydına aktarılan görev ters ok (<) olur. Önemini yitiren görevin üstü çizilir. İstersen maddenin önüne yıldız koyarak öncelikli işleri de işaretleyebilirsin.

Koleksiyonlar

Defterdeki her sayfa grubuna koleksiyon denir. Dört temel koleksiyon vardır:

• Dizin: İlk sayfalar. Yeni bir koleksiyon kurdukça adını ve sayfa numarasını buraya yazarsın.
• Gelecek kaydı: Önümüzdeki ayların önemli tarihleri: sınavlar, teslimler, doğum günleri.
• Aylık kayıt: Sol sayfada ayın günleri alt alta yazılır, yanlarına o günün etkinliği eklenir. Sağ sayfa ayın görev listesidir.
• Günlük kayıt: Her gün tarih yazılarak açılır ve gün boyunca hızlı kayıt yapılır. Gün ne kadar yer kaplıyorsa o kadar yazılır.

Bunların dışında kendi koleksiyonlarını da kurabilirsin: okunacak kitaplar, bir projenin adımları, ders konuları listesi.

Taşıma

Ay sonunda açık kalan görevlere tek tek bakarsın. Hâlâ önemli olanı yeni ayın listesine yeniden yazar, belirli bir tarihe ait olanı gelecek kaydına aktarır, önemini yitireni üstünü çizerek bırakırsın. Görevi elle yeniden yazmak bilerek konmuş bir zahmettir: yazmaya değmeyen bir işin gerçekten gerekli olup olmadığını sorgulamanı sağlar.

Adım adım başlamak

1. Defteri seç. Sayfa numarası yazabildiğin her defter olur. Noktalı sayfalar başlık ve tablo çizmeyi kolaylaştırır.
2. Sayfaları numarala ve dizini ayır. İlk iki sayfaya "Dizin" yaz. Sayfalar zaten numaralıysa bu adımı atla.
3. Gelecek kaydını kur. Sonraki iki sayfayı altı bölüme ayır ve önümüzdeki altı ayın adlarını yaz. Bildiğin önemli tarihleri ilgili aya ekle.
4. Bu ayın aylık kaydını kur. Günleri alt alta yaz, karşı sayfaya ayın görevlerini sırala.
5. Günlük kayda başla. Bugünün tarihini yaz ve aklına gelen her görevi, etkinliği ve notu işaretiyle kaydet.
6. Dizini güncelle. Kurduğun her koleksiyonun sayfa numarasını dizine ekle.
7. Gözden geçir. Her akşam birkaç dakika günün kaydına bak: biteni işaretle, bitmeyeni yarına taşı. Ay sonunda taşıma adımını uygula.

Örnek: bir haftalık günlük kayıt

Aşağıda bir öğrencinin bir haftalık günlük kaydından seçilmiş maddeler ve hafta sonunda bu maddelerin aldığı durum var:

Gün	Kayıt	Hafta sonundaki durumu
Pazartesi	• Kimya ödevinin ilk iki sorusunu çöz	× Bitti
Pazartesi	○ 14.00 grup çalışması	Etkinlik yapıldı
Pazartesi	– Sınava 4. ünite de eklendi	Not olarak kaldı
Salı	• Kütüphaneye kitabı iade et	> Çarşambaya taşındı
Çarşamba	• Kütüphaneye kitabı iade et	× Bitti
Çarşamba	• Yaz okulu başvurusunu araştır	< Gelecek kaydına aktarıldı
Perşembe	• Fizik deney raporunu yaz	× Bitti
Cuma	• Eski ders notlarını dijitale geçir	Üstü çizildi, artık gerekmiyor
Cumartesi	– Matematikte türev konusunda zorlanıyorum	Not olarak kaldı
Pazar	• Gelecek haftanın sınav takvimini çıkar	> Pazartesiye taşındı

Bu örnekte iki şey dikkat çeker. Kütüphane görevi bir gün taşındı ve ertesi gün bitti; taşıma, görevi unutmadan ertelemeyi sağladı. Cuma günkü görev ise birkaç gün sonra gereksiz görüldü ve üstü çizildi. Cumartesi notu da bir sonraki haftanın planına girdi: türev konusuna ek çalışma zamanı ayrıldı.

Yaygın hatalar

• Süse boğmak. Süslü sayfalar başlamayı zorlaştırabilir. İlk ayı yalnız dizin, aylık ve günlük kayıtla geçir; neye ihtiyacın olduğunu sonra göreceksin.
• Her şeyi önceden çizmek. Haftalarca önceden çizilmiş sayfalar planın değişince boşa gider. Günlük kayıt o gün açılır.
• Gözden geçirmeyi atlamak. Defter yalnız yazılıp bakılmazsa sıradan bir not defterine döner. Akşam bakışı ve ay sonu taşıması yöntemin merkezidir.
• Dizini unutmak. Dizini güncellemezsen birkaç ay sonra bir listeyi bulmak için tüm defteri karıştırırsın.
• Bir hata yüzünden defteri bırakmak. Yanlış yazılmış ya da yarım kalmış bir sayfa sorun değildir. Bir sonraki boş sayfadan devam et.

Kağıtta bullet journal

Bullet journal için sık tercih edilen düzen A5 noktalı kağıttır: noktalar başlıkları ve kutuları düz çizmeyi kolaylaştırır ama sayfayı serbest bırakır. Bir defter almadan denemek istersen noktalı sayfaları yazdırıp bir klasörde biriktirebilirsin.

NoktalıPDF

Bullet journal (A5 noktalı)

Bullet journal için A5 noktalı sayfalar. Dizin, aylık ve günlük sayfalarını kendin kur; ücretsiz PDF olarak indir ve yazdır.

Haftayı tek bakışta görmek istersen deftere hazır bir haftalık plan sayfası ekleyebilirsin. Uzun görev listelerini ayrı tutmak için yapılacaklar listesi de işe yarar.

Uygulamada bullet journal

Bullet journal'ı tablette ya da telefonda tutmak istersen Fudenote'ta aynı düzeni kurabilirsin:

• Klasör aç. "Bullet journal" adında bir klasör, defterin yerini tutar.
• Noktalı kağıt seç. Yeni serbest not açarken kağıt türü olarak noktalı kağıdı seç. Haftalık plan ve yapılacaklar da kağıt türü olarak var; her sayfanın kağıt türünü ayrı ayarlayabilirsin.
• Kalemleri ayır. Maddeler için tükenmez kalem, ay ve gün başlıkları için dolma kalem, önemli işler için fosforlu kalem kullanabilirsin.
• Düzelt ve taşı. Silgi, geri al ve kement (lasso) seçimiyle yanlış yere yazdığın bir maddeyi silmeden yerine taşıyabilirsin.
• Notlara anlamlı ad ver. Her ay için ayrı bir not açıp adına ayı yazmak, dizinin işini görür. Arama not ve klasör adlarında çalışır; elle yazılmış sayfaların içindeki yazı aranmaz.

Notlar önce cihazına kaydedilir, internet olduğunda hesabınla eşitlenir; ayrıntılar senkronizasyon sayfasında. Kalem ve kağıt seçenekleri için el yazısı ve çizim sayfasına bakabilirsin.